نیشِ تردید

سال خلق اثر: 2022
ابعاد : ۲۱ × ۲۵.۵ × ۴ سانتی‌متر (ارتفاع × طول × عمق)
وزن : 170 گرم
تیراژ : تک نسخه
خالق اثر : محمود رفعتی
متریال : چوب طبیعی، سرامیک شکسته، رنگ، پایه چوبی
تکنیک : ساخت ترکیبی با تأکید بر تقابل نمادین مفهوم پرسش و تهدید

شرح اثر: در این اثر، علامت سؤال تنها یک نشانه نیست؛ بلکه خود به صحنه‌ی نبرد بدل شده است. نشانه‌ای از ذهنی که می‌پرسد، اما در دلش سایه‌ی خطر و واکنش‌های خشن پنهان شده. در برابر علامت سؤال، موجودی خزنده و تهاجمی کمین کرده — گویی جهان پاسخ‌ها، چندان آرام و بی‌خطر نیست. «نیشِ تردید» هم ستایش جسارتِ اندیشیدن است، و هم هشدار نسبت به بهایی که ممکن است برای آن پرداخته شود.

این اثر در نگاه اول، یک علامت سؤال است؛ اما نه از آن نوعی که در کتاب‌ها می‌بینیم — اینجا، علامت سؤال زنده است، از چوب تراشیده شده، زخمی، بافت‌دار، و نه کاملاً کامل. به‌جای نقطه‌ی انتهایی، گویی چیزی حذف شده یا در جریان فرسایش است.

نیشِ تردید درباره‌ی جسارت اندیشیدن است؛ درباره‌ی آغاز پرسشی که ممکن است گشودن آن، همراه با تهدید و رنج باشد. در یک سوی اثر، علامت سؤال خمیده و بالا آمده قرار دارد؛ اما در سوی دیگر، موجودی خزنده، با دهانی گشوده و حالتی تهدیدگر کمین کرده — گویی هر پرسش، دشمنی هم‌زمان با باورهای کهنه است.

استفاده از تکه‌ای سرامیک در سر علامت سؤال، نشانه‌ای از شکنندگی ذهن پرسشگر است. همین‌طور رنگ زردِ تیز در دهان موجود خشن، هشداری‌ست که نشان می‌دهد خطر، همواره در نزدیکی‌ست. این اثر درباره‌ی تعادل ظریف میان شک و امنیت حرف می‌زند؛ میان نیاز به دانستن و ترس از دانستن.

در نهایت، «نیشِ تردید» نه صرفاً یک مجسمه، بلکه یک موقعیت فلسفی‌ست: آیا جرئت پرسیدن داریم، حتی اگر پاسخْ آرامش را برهم بزند؟ آیا می‌توانیم در جهانی پر از قدرت و خرافه، پرسش را زنده نگه داریم؟