سواری نیست

سال خلق اثر: 2022
ابعاد : ۲۵ × ۱۷.۵ × ۸.۵ سانتی‌متر (ارتفاع × طول × عمق)
وزن : 120 گرم
تیراژ : تک نسخه
خالق اثر : محمود رفعتی
متریال : چوب طبیعی، چوب سوخته، پایه چوبی
تکنیک : مجسمه‌سازی ترکیبی با تمرکز بر زبان بدن و نشانه‌شناسی اجتماعی
شرح اثر: پیکره‌ای انسانی، به حالتی چون سواری‌گرفتن، بر بدنی دیگر نشسته است. این اثر، تصویری‌ست از استثمار؛ جایی که یکی سنگینی می‌کند و دیگری می‌کشد. اما عنوان اثر هشدار می‌دهد: سواری نیست. این یک اعتراض بصری‌ست به تحمل بی‌عدالتی.

این اثر، فریادی‌ست بی‌صدا؛ مجسمه‌ای که با کمترین جزئیات، تصویری از یکی از عمیق‌ترین رنج‌های انسانی ارائه می‌دهد:
تحمل ظلم و بهره‌کشی. یک پیکره نشسته، بر بدنی دیگر اما این‌بار، نه در حالت همراهی یا دوستی، بلکه در حالتی که چیزی از بار تاریخی و اجتماعی سلطه در خود دارد.—

لایه‌ی اول: فرم و بدن

پیکره‌ی بالایی، سنگین‌تر و بی‌حرکت است؛ پایینی، خمیده، ناپایدار و با پاهایی شبیه ریشه یا چوب شکسته. این فرم یادآور کارگرانی‌ست که زیر بار قدرت، خسته‌اند، اما هنوز ایستاده‌اند. یا شاید تصویری‌ست از نسل‌هایی که دوش‌هایشان، جایگاه پادشاهان و حاکمان شده.

لایه‌ی دوم: زبان عنوان

“سواری نیست” نه فقط یک جمله‌ست، بلکه یک موضع است بیانی طنزآمیز اما قاطع؛ نه با خشم، بلکه با کرامت. نمی‌گوید “برو پایین” — می‌گوید “من دیگر نمی‌کشم”. این زبان، همان چیزی‌ست که اثر را از صرف فرم هنری، به بیانیه‌ای اخلاقی و سیاسی تبدیل می‌کند.

لایه‌ی سوم: استعاره‌ی اجتماعی

این اثر فقط در مورد یک نفر و دیگری نیست این مجسمه درباره‌ی سیستم‌هایی‌ست که یک عده را سوار می‌کنند، و بقیه را بارکش. درباره‌ی آن‌هایی که از راحتی می‌گویند، اما بر شانه‌ی خسته‌ی دیگران نشسته‌اند.

جمع‌بندی

“سواری نیست” درباره‌ی لحظه‌ای‌ست که یک انسان می‌گوید: بس است.
لحظه‌ای که بدن خمیده، هنوز نشکسته؛
که صبر پایان یافته، اما حرمت هنوز باقی‌ست.
این اثر، دعوت به انقلاب نیست — بلکه یادآوری شأن است.
و از همین‌رو، یکی از شریف‌ترین اعتراض‌هایی‌ست که می‌شود ساخت، با چوب، با فرم، با سکوت.