پنهان در سپر، آشکار در فریب

سال خلق اثر: 2022
ابعاد : ۲۰ × ۱۴ × ۹ سانتی‌متر (ارتفاع × طول × عمق)
وزن : 230 گرم
تیراژ : تک نسخه
خالق اثر : محمود رفعتی
متریال : چوب طبیعی، فلز، رنگ
تکنیک : حجم‌پردازی و ترکیب متریال با رویکرد مفهومی

شرح اثر: در این اثر، قدرت و خشونت پشت سپری پنهان شده‌اند، اما ابزار سلطه و فریب (گرز)در دستان پنهان همان حقیقت را فاش می‌کند. این مجسمه، تجسم بصری دروغی است که در لباس حقیقت سخن می‌گوید و انسانی که زیر بار آن سقوط کرده است.

این اثر، ترکیبی هوشمندانه از قدرت، خشونت، و استتار است. پیکره‌ای که با سپری چوبی چهره‌اش را پنهان کرده، ایستاده بر قامت افتاده‌ی انسانی دیگر — نمادی از سرکوب‌شدگی، از سلطه‌ای که در پسِ ظاهر حق‌به‌جانب و مشروع، حقیقت را در خود دفن کرده است.

گرزی که در دست دارد، نه تنها ابزار ضربه است، بلکه استعاره‌ای‌ست از ایدئولوژی و زور مشروع‌سازی‌شده. فرد بالا با ماسک یا سپر، چهره‌ای ندارد؛ گویی خودِ قدرت دیگر چهره انسانی ندارد و فقط ابزار دارد: ابزار سرکوب، ابزار فریب.

فردی که پایین افتاده، بدون مقاومت است — نه از ضعف، که از یأس و نابرابری مطلق. ترکیب حجم‌ها و چیدمان، به‌طرز موثری تضاد میان دیدن و ندیدن، بالا و پایین، و مشروع و پنهان را بازنمایی می‌کند.

در نگاهی استعاری، این اثر، تمثیلی‌ست از خدایان جعلی‌ای که به نام دین، قانون، حقیقت یا وطن، سلطه را توجیه می‌کنند. اما در نهایت، فریب در آنجاست که حقیقت باید باشد. و مجسمه دقیقاً این را می‌گوید:
آنکه خود را پشت سپر مخفی می‌کند، چیزی برای پنهان‌کردن دارد.