بر مدار فریب

سال خلق اثر: 2022
ابعاد : ۳۹ × ۲۰ × ۱۰ سانتی‌متر (ارتفاع × طول × عمق)
وزن : 120 گرم
تیراژ : تک نسخه
خالق اثر : محمود رفعتی
متریال : چوب طبیعی، رنگ، سرامیک شکسته، مهره
تکنیک : ساخت ترکیبی با چیدمان مفهومی

شرح اثر: مار خمیده‌ای از چوب، با حرکتی نرم اما تهدیدگر، به‌سوی پرنده‌ای معصوم خیز برداشته است. پرنده‌ای در اوج، بی‌خبر از خطری که از پایین در کمین نشسته. فریبی که از زمین آغاز می‌شود، و ستمی که از ناآگاهی قربانی جان می‌گیرد.

اثر «بر مدار فریب» با استفاده از فرم‌های پیچان و متضاد، قصه‌ای از اغواگری، سلطه و بی‌پناهی روایت می‌کند. این مجسمه‌ی بلند و باریک، همچون خطی مارپیچ و بی‌ثبات از زمین برخاسته و به‌سوی پرنده‌ای بی‌خبر خیز برمی‌دارد — پرنده‌ای که بر لبه‌ای ایستاده، بی‌خبر از خطر در کمین.

خط‌وط منحنی و پیچ‌خورده‌ی اثر، استعاره‌ای از مسیرهای انحرافی و لغزنده‌ای‌ست که فریب در آن رخ می‌دهد. رنگ‌های گرم و نرم، در تضاد با خشونت ضمنی مفهوم‌اند؛ چرا که فریب، همیشه چهره‌ای دلپذیر دارد. مهره‌های ریز تزیینی در پایین، همچون ردپای قربانیانی هستند که پیش از این طعمه‌ی همین چرخه‌ی اغواگری شده‌اند.

اثر از منظر بصری، میان پویایی مارگونه و سکون پرنده تعلیقی ایجاد می‌کند؛ انگار لحظه‌ای پیش از سقوط یا حمله را ثبت کرده. هنرمند با مهارت، موفق شده تضاد میان زیبایی فرم و تلخی مضمون را با حفظ بی‌واسطگی انتقال دهد.

از منظر مفهومی، «بر مدار فریب» تنها به یک فریبنده و قربانی نمی‌پردازد؛ بلکه این چرخه را نظام‌مند و تکرارشونده نشان می‌دهد — فریبی که از پایین‌ترین لایه‌های جامعه آغاز می‌شود و در اوج، پرنده‌ی خوش‌باور را هدف می‌گیرد. در نگاه هنرمند، فریب نه فقط یک رویداد، بلکه مسیری‌ست که بر آن “نظم”ی غیراخلاقی حاکم است.